Poniższy opis dotyczy głównie Forda Fiesty mk6, ale także może z powodzeniem dotyczyć dowolnie innego samochodu. Opis układu hamulcowego jest wspólny dla wszystkich marek samochodów, nie tylko osobowych. Układ hamulcowy bez ABS, schemat działania Praktycznie wersja niespotykana, choć czasami pojawia się jeszcze na rynku. Pompa główna hamulcowa jest identyczna dla wszystkich metalowe są takie same dla wszystkich gumowe można i warto zmienić przewody gumowe na wersję w oplocie metalowym, ciśnienie płynu jest większe, co przekłada się na skuteczniejsze hamulce, są takie same dla wszystkich hamulcowe jest standardowym wyposażeniem, zawsze bez układu EBA. Reduktory siły hamowania służą ograniczeniu siły hamowania kół hamulcowe przód mają rozmiar hamulcowe tył mają rozmiar 203mm. Układ hamulcowy z ABS, schemat działania W Fieście mk6 występują dwa rodzaje układu ABS: MK60 obecny we wszystkich Fiestach przeliftingowych oraz MK70, zakładany po liftingu do samochód bez ESP. ESP = ABS MK60. ABS i ESP to jedna część. ABS bez ESP jest mniejszy. Nie ma to znaczenia dla poniższego opisu ale może pomóc w znalezieniu zamiennika podczas awarii. Nr części różnią się nieznacznie dla obu wariantów. Wersja z ESP ma przedostatnią literę C w numerze, a z samym ABS literę pompy ABS/ESP wiąże się z jej programowaniem, co może wykonać tylko i wyłącznie serwis i nie jest to wykonalne dla serwisanta amatora. Potrzebny jest interfejs diagnostyczny, oprogramowanie do kodowania i wiedza jak to zrobić. MK60 lub MK70 fizycznie nie różnią się niczym. Różnica tkwi w układzie sterującym i ilości wyprowadzeń do wiązki elektrycznej. Działanie ABS polega na zarządzaniu ciśnieniem płynu hamulcowego w zależności od potrzeb. Komputer wysyła do cewek (na zdjęciu to te walce) sygnał, te elektrycznie otwierają lub zamykają zawory ukryte w tych wystających "palcach" (zdjęcie niżej), które są z nierdzewnej stali, a więc elektrycznie obojętnej. Układ taki pozwala na oddzielenie elektroniki od płynu hamulcowego. "Sercem" układu jest chip 27DHJ9T ATE 99 dedykowany do pomp ABS. Pompa ABS może być z ESP, ale nie musi, wersja z ESP jest droższa i wymaga zmian w wiązce główna hamulcowa jest różna dla układu z ESP i bez niego. Wszystkie pompy samego ABS bez ESP są identyczne dla wszystkich metalowe są takie same dla wszystkich gumowe są takie same dla wszystkich wersji poza ST. Można i warto zmienić przewody gumowe na wersję w oplocie metalowym, ciśnienie płynu jest większe, co przekłada się na skuteczniejsze prędkości jest związany z pompą ABS/ESP, występuje tylko z tą pompą, bez niej prędkość jest określana na podstawie obrotów skrzyni hamulcowe może być standardowe lub z układem EBA. Można zmienić serwo z EBA w miejsce standardowego bez żadnych innych zmian. Wersje z ESP mają układ EBA w ciśnienia płynu hamulcowego występuje tylko i wyłącznie w układach z ESP, zapewnia lepszą kontrolę nad skutecznością hamulcowe przód mają rozmiar 258mm, tylko dla ST 278mmTarcze hamulcowe tył mają rozmiar 253mm i występują tylko w wersji STBębny hamulcowe tył mają rozmiar 203mm i występują w każdej wersji poza ST Objawy usterek ABS to zablokowanie kół podczas mocnego hamowania. Jeśli komputer układu ABS nie uzyska danych ze wszystkich czujników kół, ABS po prostu się wyłączy, a auto zacznie hamować tak, jakby tego układu w nim nie było. Najczęściej psują się czujniki prędkości obrotowej kół. Są one umieszczone przy piastach kół, zwykle blisko hamulców (oraz przewody elektryczne pomiędzy czujnikami a pompą ABS). W Fieście dane o prędkości auta są zbierane ze wspomnianych czujników ABS. W przypadku awarii prędkościomierza, należy się spodziewać braku działania układu ABS. Na system ABS składają się łącznie: - 4 czujniki w każdym kole - czujnik świateł STOP - wyłącznik zapłonu - pompa Czujniki przekazują dane o prędkości przez pompę ABS do komputera silnika PCM. Przewody hamulcowe zaś są pod odpowiednim ciśnieniem w momencie wykrycia działania czujnika stopu. Wówczas system w pompie ABS sprawdza czy czujniki prędkości mają takie same odczyty dla każdego koła. W razie różnic ( możliwości blokady koła), ciśnienie płynu hamulcowego jest dawkowane w taki sposób, by do zablokowania kół nie doszło. Okresy wymiany elementów układu hamulcowego w Fieście klocki hamulcowe: co 30 tys. km, sportowe i o wyższej skuteczności hamowania co 20 tys. kmpłyn hamulcowy: co 40 tys. km lub co 2 lata niezależnie od przebiegu tarcze hamulcowe: co 50 tys. kmszczęki hamulcowe: co 60 tys kmprzewody hamulcowe gumowe: co 100 tys km, lub co 5 lat niezależnie od przebieguzaciski hamulcowe: co 180 tys. km, zwykle wymienia się tylko elementy ruchomeprzewody hamulcowe sztywne: co 200 tys. km, lub co 10 lat niezależnie od przebiegubębny hamulcowe: co 250 tys. kmpompa hamulcowa: co 250 tys. kmserwo hamulcowe: co 350 tys. km lub nigdy (zwykle się nie wymienia bez powodu)pompa ABS lub ABS/ESP: nie wymienia się bez powodu Główne i popularne objawy usterki hamulców Fiesty mk6 Hamulce powodują zmianę toru jazdy przy hamowaniu - Zużyte szczęki lub klocki hamulcowe - Niewłaściwie zużycie tarczy hamulca przedniego - Niewłaściwa regulacja hamulca tylnego - Niewłaściwa geometria kół - Nierówne ciśnienie powietrza w oponach - Płyn hamulcowy na szczękach Lampka ostrzegawcza hamulców stale się świeci - Niski poziom płynu hamulcowego - Dźwignia hamulca ręcznego nie jest całkowicie zwolniona Drgania przy hamowaniu - Płyn hamulcowy na szczękach - Zużyte szczęki lub klocki hamulcowe Niejednrodne hamowanie, włączanie się ABS bez powodu - krzywe tarcze (np po kontakcie z wodą po rozgrzaniu)- nierównomiernie zużyte klocki hamulcowe- zużyty płyn hamulcowy (zwykle jako dodatkowy czynnik) Pedał hamulca zapada się zbyt szybko przy hamowaniu - Powietrze w układzie - Zużyte tłoczki pompy hamulcowej - Zużyte szczęki lub klocki hamulcowe- Nieszczelność serwa hamulcowego Po wymianie serwa brak świateł STOP Wymiana serwa wymaga chwilowego odpięcia czujnika świateł STOP w pedałach. Potem należy do podłączyć, ale prawidłowa czynność to uruchomienie silnika, naciśnięcie na pedał i dopiero podpięcie wtyczki czujnika. Wówczas się kalibruje. Podpięcie wtyczki ot tak powoduje błąd DTC o awarii położenia pedału hamulca i zanik świateł STOP. Pedał opada zbyt nisko przy hamowaniu lub daje odczucie miękkości - Zużyte szczęki hamulcowe- Nieszczelne lub zużyte serwo hamulcowe- Zużyta pompa hamulcowa Nadmierna siła nacisku na pedał hamulca - Nie działa serwo hamulcowe - Zużyte lub zanieczyszczone szczęki lub nakładki hamulcowe. Usterki klocków i tarcz hamulcowych Klocki i tarcze to elementy eksploatacyjne układu hamulcowego. Objawy usterek tarcz i klocków hamulcowych to hałasy, wibracje i „bicie” tarcz podczas hamowania. Powody awarii tarcz i klocków hamulcowych to: 1. niewłaściwa technika jazdy: Długotrwałe, intensywne używanie hamulców przyspiesza zużycie, tak samo jak zbyt delikatna korozja lub zanieczyszczanie zacisków hamulcowych: Pokrycie się tarczy rdzą powoduje kłopoty z hamowaniem. Wtedy hamowaniu towarzyszy hałas. Gdy auto jest zbyt długo nie jeździ, warstwa rdzy jest gruba i jej usunięcie następuje dopiero po kilkukrotnym hamowaniu - oczywiście hamowanie jest mniej efektywne i droga hamowania może niebezpiecznie wydłużyć się. Najlepiej jest na pustej drodze kilka razy rozpędzone auto do 40-50km/h ostro zatrzymać, jak najmocniej wciskając hamulec. Kłopoty ustąpią. Gorzej, gdy samochód stoi bardzo długo, dłużej niż pół roku. Wtedy tarcze i klocki, choćby wcześniej były nowe - należy jazda ze zużytymi materiałami ciernymi: Rowek, który znajduje się w klockach hamulcowych określa ich zużycie – jeśli przestaje być widoczny, klocki powinny zostać tarczy hamulcowej jest tzw rant. Gdy wystaje poza tarczę o parę mm, tarcza jest do wymiany. Także wymianę tarczy należy wykonać, gdy nacięcia w tarczach przestają być widoczne. Taka tarcza będzie hamować, ale ze zmniejszoną skutecznością. Jakiekolwiek pęknięcia na tarczy automatycznie eliminują ją ze że klocki i tarcze należy wymieniać parami, nigdy pojedynczo. Klocki można wymieniać bez wymiany tarcz, ale tarcze należy wymieniać zawsze w połączeniu z wymianą klocków. Ja polecam tarcze nawiercane firmy Mikoda (przód) i TRW (tył). Klocki firmy Galfer FDT 1055 za 250zł komplet na przód. To firma mało znana w Polsce wśród kierowców samochodów, ale popularna wśród motocykli. Wśród tarcz hamulcowych drogą, ale dobrą opcję jest wybór firmy EBC, ale tylko w połączeniu z klockami EBC serii green lub yellow. Komplet kosztuje 800-1200zł. Jest ultra drogi, ale zapewnia najwyższą jakość hamowania. Nie nadaje się do spokojnej jazdy, bo będzie piszczał. Dlatego polecem go tylko dla silników benzyna, diesel, można do Forda Fiesta mk6 zamówić klocków ceramicznych, nie są produkowane w takim rozmiarze dla Forda Fiesty mk5, mk6 i Forda Fusion, Mazdy 2 (wszystkie wersje poza ST) mają takie wymiary:151x58mm (wewnętrzne bez blaszki)150x61mm ( zewnętrzne z blaszką) Niestety inne Fordy i inne auta mają inne wymiary klocków, nie pasujące do seryjnych zacisków Fiesty. Nie ma możliwości dopasowania klocków z innych aut, tak by wybrać wersję ceramiczną. Sprawdzałem to mozolnie porównując wszystkie dostępne wersje i opcje. Docieranie nowych tarcz i klocków Nowe tarcze i klocki hamulcowe należy dotrzeć, celem docierania jest ułożenie się na tarczy hamulcowej cienkiej warstwy materiału klocków, który ma za zadanie zwiększyć współczynnik tarcia (efektywność hamulców), stąd wrażenie, że zaraz po montażu klocki źle hamują. Kiedy wymieniamy tylko klocki hamulcowe, należy przytoczyć tarcze hamulcowe, powoduje ono, że wyrównane są powierzchnie robocze tarczy, co niweluje prawdopodobieństwo powstawania pisków przy hamowaniu. Przetoczona tarcza umożliwia również nowym klockom odpowiednio i równomiernie się dotrzeć, ponieważ klocki i tarcze od razu pracują całą swoją powierzchnią. Po założeniu nowych klocków (bez przetoczenia tarcz) będą one pracowały wyłącznie na "górkach" powierzchni roboczej, co spowoduje ich miejscowe przegrzanie, problemy z piskiem, a nawet "zwichrowanie". Nieprawidłowe dotarcie klocków hamulcowych może spowodować przegrzanie klocków hamulcowych a nawet tarcz, wtedy wydłuża się droga hamowania. Po złym dotarciu może również pojawić się piszczenie przy hamowaniu. Tarcze hamulcowe mogą wycierać się nierównomiernie, czego konsekwencją będzie bicie (wibracje) na kierownicy przy hamowaniu tylko na rozgrzanych tarczach. Taka oznaka przegrzania oczywiście nie pojawi się od razu, a dopiero po kilku tysiącach kilometrów, w ciągu których tarcza będzie wycierała się nierównomiernie. Przegrzanie klocków hamulcowych to również jedna z wielu przyczyn krzywienia się docierania tarcz i klocków hamulcowych Opcja pierwsza docierania klocków i tarcz polega by przez pierwsze 200-300km od montażu użytkować auto tylko w warunkach miejskich W ciągu okresu docierania istotnym jest by: - wykonać zaraz po wymianie 2-3 hamowania z 50km/h do 10km/h - nie zatrzymywać samochodu (hamulce muszą się schłodzić) - używać hamulca możliwie jak najczęściej, nie zatrzymywać auta na końcu drogi hamowania (hamulce muszą się schłodzić), - unikać ostrego hamowania, nie jeździć z dodatkowym obciążeniem, osób lub towarów - unikać trzymania nogi na dźwigni hamulca (np. stojąc na światłach) - unikać zaciągania dźwigni hamulca ręcznego (dotyczy Fiest z tarczami z tyłu) Drugą opcją docierania klocków i tarcz jest przyspieszona procedura docierania hamulców. Polega ona na wykonaniu serii hamowań z różnych prędkości. - wykonać 10 hamowań z 50km/h do 10km/h - nie zatrzymywać auta (hamulce muszą się schłodzić) - wykonać 3 hamowania z 80km/h do 10km/h - nie zatrzymywać auta (hamulce muszą się schłodzić) - wykonać 2 hamowania z 120km/h do 50km/h - nie zatrzymywać auta (hamulce muszą się schłodzić) - nie przekraczać 140 km/h przez pierwsze 200km, ponieważ znacznie zwiększa to możliwość przegrzania klocków i usterek hamulca ręcznego: 1. zablokowane koła (mimo zwolnienia dźwigni hamulca ręcznego) 2. metaliczne chroboty lub popiskiwanie w czasie jazdy Niestety takie auto nie nadaje się do dalszej zużycia płynu hamulcowego: Płyn hamulcowy to substancja bardzo higroskopijna – wchłania wodę, płyn należy wymieniać maksymalnie co 2 lata lub co 40 tyś km. Co świadczy o zużyciu płynu hamulcowego? Świadczy wyraźnie słabnąca skuteczność hamulców w miarę ich rozgrzewania oraz towarzyszący temu miękki pedał hamulca. Nie wymienienie płynu w terminie mimo powyższych objawów może doprowadzić do trwałego zablokowania koła/kół podczas hamowania, lub zupełnego braku reakcji na próby płyn o specyfikacji WSS-M6C65-A2 typu DOT (super DOT) firmy Organika (DOT 4 LV)Objawy usterek przewodów i pompy hamulcowej: 1. miękki wpadający w podłogę pedał hamulca i drastyczny spadek skuteczności hamowania: Powyższe objawy są podobne do zużycia się płynu, ale występują "na dzień dobry".2. wycieki płynu hamulcowego. Objawem jest wtedy całkowity brak hamowania auta. Objawy zapowietrzenia się układu hamulcowego. 1. Miękki pedał hamulca 2. Niska skuteczność hamowania. Zwykle zapowietrzenie nie bierze się samo z siebie i jest rezultatem niepoprawnej wymiany dowolnie innej części układu hamulcowego. Odpowietrzenie układu należy zrobić zawsze po wymianie tarcz/klocków/ bębnów/szczęk/cylinderków/przewodów/pompy/ cennik nowych części za sztukę: pompa hamulcowa = 250-900zł cylinderek hamulcowy = 60zł bęben hamulcowy = 260zł szczęki hamulcowe = 80zł tarcza = 70-600zł (x2, bo zawsze kupuje się dwie) klocki = 50-600zł (cena za komplet)serwo hamulcowe bez EBA = 760złserwo hamulcowe z EBA = 940zł Serwo z układem EBA (wspomaganie hamowania) ma literkę A na obudowie. Domyślnie występowało tylko w wersji ST, ale nie ma żadnych przeciwskazań by je zamontować nawet w silniku Można kupować używane (50-80zł), ale warto by miało pompę z ST (do wyrzucenia, bo nie pasuje innych wersji silnikowych). Zamocowana pompa używanego serwa jest gwarancją, iż wnętrze serwa jest czyste, nieskorodowane. Warto też obejrzeć serwo od drugiej strony czy części gumowe są w dobrym stanie, nie popękane.